_____________________ Unia ratuje _______________________

Unia ratuje nasze dziedzictwo

Za unijne pieniądze polskie muzea powiększą się o nowe gmachy. Ale nie tylko - powstanie też skansen Karpacka Troja i Europejskie Centrum Bajki im. Koziołka Matołka w Pacanowie

Pieniądze - 78 mln euro - pochodzą z Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Starał się o nie tłum chętnych; wpłynęło 600 projektów z całego kraju, ale tylko 110 przebrnęło ocenę formalną. Ostatecznie do realizacji polska strona - przedstawiciele samorządów, organizacji pozarządowych, uczelni oraz Ministerstwa Kultury - wybrała 14 projektów wartych w sumie 36,5 mln euro (reszta zostanie podzielona w kolejnych latach). Musiały one dotyczyć zachowania i odbudowy europejskiego dziedzictwa kulturowego lub "tworzyć nowy produkt turystyczny".

Od kilku dni z Brukseli do Ministerstwa Kultury spływają akceptacje pierwszych wniosków kulturalnych z EOG. Na ten moment dyrektorzy instytucji w całej Polsce czekali od kwietnia, kiedy zostały przesłane do Biura Mechanizmów Finansowych w Brukseli. Później przedstawiciele wynajętych agencji konsultingowych na miejscu sprawdzali zasadność każdego wniosku. Polskie projekty dostały od zagranicznych ekspertów bardzo wysokie noty - średnio 4,6 na 5 możliwych punktów.

- Nieoficjalnie wiem, że wszystkie projekty zostały zaakceptowane i już w grudniu będzie można zacząć inwestycje - mówi Krzysztof Olendzki, podsekretarz stanu zajmujący się w Ministerstwie Kultury funduszami europejskimi. - To wielki sukces, bo o pieniądze nie było łatwo. Na liście chętnych pojawiły się nowe kraje - Rumunia i Bułgaria. Jednak to właśnie Polska wykorzystuje najwięcej pieniędzy na infrastrukturę kulturalną ze wszystkich nowo przyjętych krajów.

Miliony na historyczne budynki

Największym wygranym jest Malbork, który będzie realizował aż dwa projekty. Władze miasta odrestaurują za 3 mln euro kilometr średniowiecznych murów obronnych i XVI-wieczny budynek Szpitala Jerozolimskiego. Na zamek w Malborku, perłę gotyku, pójdzie 4,4 mln euro (60 proc. pochodzi z Unii). Po kilkudziesięciu latach zamknięcia zostanie udostępnione turystom skrzydło zachodnie Zamku Średniego. Po raz pierwszy w historii zamku turyści wejdą również do malowniczych piwnic i na strych. W sumie goście będą mieli do dyspozycji 3 tys. m kw. więcej, powstaną nowe trasy do zwiedzania.

Malbork zdobył najwięcej punktów na krajowym etapie oceny. Ex aequo znalazł się Pałac w Wilanowie. Na terenie jedynej w Polsce oryginalnej barokowej rezydencji królewskiej stanie nowy pawilon muzealny. Znajdą się tam rzeźby attykowe - dzieła XVII-wiecznej sztuki kamieniarskiej oraz pokazowa pracownia konserwatorska.

I Zamość, i Poznań, i Łańcut

Dzięki 6 mln euro z UE i 2 mln z budżetu miasta samorząd Zamościa wyremontuje i rozbuduje pięć obiektów warownych, w tym cztery bramy. Powstanie tu m.in. muzeum fortyfikacji ze zbiorami broni i mundurów z różnych epok.

Zespół Pałacowo-Parkowy w Rogalinie - oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu - dawną posiadłość Raczyńskich z galerią 250 obrazów (Wyspiański, Fałat, Wyczółkowski) przed 1990 r. przyjeżdżało oglądać do 100 tys. ludzi. Teraz liczba odwiedzających nie przekracza 40 tys. rocznie. Wszystko z powodu zamknięcia korpusu głównego pałacu, gdzie podczas remontu popełniono wiele błędów. - Przez lata stan oddziału w Rogalinie był dla nas wyrzutem sumienia. Naprawimy to dzięki unijnym funduszom - zapowiada Gerard Radecki zajmujący się wnioskami unijnymi w Muzeum Narodowym w Poznaniu.

Za 3,3 mln euro dokończony zostanie remont zamku w Łańcucie, jednej z najpiękniejszych rezydencji arystokratycznych w Polsce. Rewitalizację kasyna urzędniczego z 1893 r. z powodu braku funduszy przerwano sześć lat temu. Teraz w dwupiętrowym budynku powstanie muzeum historii miasta. W cennym architektonicznie maneżu (dawna ujeżdżalnia wojskowa) zostanie ulokowane Podkarpackie Centrum Dziedzictwa. Znów będzie działała XIX-wieczna storczykarnia. - Budynki leżą w różnych częściach miasta, co będzie sprzyjało zwiedzaniu okolicy - uważa Grażyna Ulma, zastępca dyrektora muzeum  w Łańcucie.

- Będziemy konkurencją dla Biskupina - zapowiada Jan Gancarski, dyrektor Muzeum Podkarpackiego w Krośnie. Badania archeologiczne prowadzone na tym terenie od dekady odkryły imponujące pozostałości osad z epoki brązu (2000-1300 r. p.n.e.) i wczesnego średniowiecza (780-1031 r. n.e.). Zachowała się osada pierwszych Słowian z fortyfikacjami, drogą i bramą wjazdową do grodu. Miejsce to nazwano Karpacką Troją. Na 9 ha za 2 mln euro powstanie niepowtarzalny w skali europejskiej skansen archeologiczny z wioską z epoki brązu.

Drugi duży zupełnie nowy obiekt (2 tys. m kw.) to Europejskie Centrum Bajki im. Koziołka Matołka ulokowane w Pacanowie. Za 3 mln euro powstaną: multimedialne muzeum, sala kinowa, teatralna, pracownie warsztatowe i księgarnia. Ośrodek będzie propagował najpopularniejsze postacie z bajek całej Europy.

Nowe trasy to więcej turystów

Europejskie inwestycje kulturalne nie skupiają się na jednym obiekcie, ale mają ożywiać cały region. Służą temu trasy turystyczne łączące rozmaite adresy. Dyrektorzy muzeów liczą na przypływ turystów nie tylko z Polski. Np. Muzeum Podkarpackie w Krośnie odwiedza rocznie 20 tys. ludzi, a do skansenu ma przyjeżdżać ich siedem razy więcej. Dyrekcja muzeum w Malborku, które teraz rocznie odwiedza pół miliona osób, szacuje, że ich liczba wzrośnie o 70 tys. Takie prognozy potwierdzają specjaliści z Polskiej Organizacji Turystycznej.

Bardzo dobrze wybór projektów do dofinansowania z pieniędzy unijnych ocenia Wojciech Przybyszewski, redaktor naczelny pisma "Spotkania z Zabytkami": - Wartość tych obiektów dla kultury narodowej jest bezdyskusyjna. Dzięki tak dużym inwestycjom muzea zlokalizowane w historycznych budynkach zyskają lepszą jakość usług turystycznych, nowe trasy do zwiedzania i z pietyzmem odtworzone pomieszczenia.

Krzysztof Kowalewicz
Gazeta Wyborcza
24 listopada 2006

________________________________________________________________

żródło tekstu :http://www.teatry.art.pl/!inne/finanse/urnd.htm